fbpx

Τα υγιή όρια ωφελούν τα παιδιά. Το πώς διδάσκουμε στα παιδιά την αποδεκτή συμπεριφορά διαμορφώνει την κατανόησή τους για τον κόσμο και τον εαυτό τους. Για πολλές γενιές η πειθαρχία στηριζόταν σε μεγάλο βαθμό στην τιμωρία το τάιμ άουτ, την αφαίρεση προνομίων, τις φωνές ή ακόμα και σωματικές συνέπειες. Ενώ αυτά μπορεί να επιφέρουν προσωρινή συμμόρφωση, η έρευνα αποκαλύπτει τη μακροπρόθεσμη αναποτελεσματικότητα και την βλάβη που προκαλεί αυτό το απαρχαιωμένο μοντέλο της τιμωρίας. Ας εξερευνήσουμε μια πολύ πιο θετική και αποτελεσματική προσέγγιση: Να θέσουμε υγιή όρια.

 

Γιατί η τιμωρία δεν λειτουργεί;;

  • Εστιάζει στο λάθος πράγμα: Η τιμωρία αφορά πρωτίστως να σταματήσει μια συμπεριφορά αυτή τη στιγμή παρά να διδάξει γιατί είναι μη αποδεκτή. Τα παιδιά καταλήγουν να φοβούνται τις συνέπειες, χωρίς να καταλαβαίνουν πώς να κάνουν καλύτερες επιλογές.
  • Βλάβες στις σχέσεις: Όταν τα παιδιά τιμωρούνται συνεχώς, η σχέση τους με τον γονέα ή τον φροντιστή συνδέεται με θυμό, αγανάκτηση και φόβο. Αυτό υπονομεύει την εμπιστοσύνη, καθιστώντας τους λιγότερο πιθανό να αναζητήσουν καθοδήγηση και υποστήριξη.
  • Διδάσκει ντροπή, όχι δεξιότητες: Η τιμωρία μπορεί να εσωτερικεύσει ένα μήνυμα του “Είμαι κακός” αντί “Αυτή η ενέργεια ήταν λάθος”. Η ντροπή διαβρώνει την αυτοεκτίμηση και δεν διδάσκει τις κατάλληλες δεξιότητες επίλυσης συγκρούσεων ή ελέγχου παρορμήσεων.
  • Μπορεί να διαιωνίσει τη βία: Η σκληρή ή σωματική τιμωρία διαμορφώνει την επιθετική επίλυση συγκρούσεων. Η έρευνα δείχνει μια σχέση μεταξύ της σωματικής τιμωρίας και της αυξημένης αντικοινωνικής συμπεριφοράς αργότερα στη ζωή.
  • Αναπαράγει την ύπουλη συμπεριφορά: Για να αποφευχθεί η τιμωρία, τα παιδιά μπορεί να αρχίσουν να κρύβουν συμπεριφορές, να λένε ψέματα και να αναζητούν έγκριση μέσω της συμμόρφωσης αντί να εξωτερικεύουν τα θέλω τους

 

Χρειάζεται όμως να τεθούν όρια διότι τα όρια είναι αυτά τα οποία συμβάλλουν στο να χτιστεί μια υγιής και αποτελεσματική συνεργατική σχέση. Τα όρια δεν αποτελούν περιορισμό, αλλά ένα πλαίσιο για την κατανόηση των προσδοκιών και την καλλιέργεια του αμοιβαίου σεβασμού. Να τι προσφέρουν τα σαφή, συμπονετικά όρια:

  • Ασφάλεια και πάλι ασφάλεια: Τα όρια βοηθούν τα παιδιά να κατανοήσουν τι είναι αποδεκτό και τι μη αποδεκτό, δημιουργώντας ένα προβλέψιμο περιβάλλον.
  • Εσωτερική πυξίδα: Αντί να εστιάζουν στον εξωτερικό φόβο, τα όρια αναπτύσσουν τις εσωτερικές ικανότητες λήψης αποφάσεων και την ηθική λογική του παιδιού.
  • Ανάπτυξη δεξιοτήτων: Όταν οι συνέπειες συνδέονται με πράξεις και όχι με τιμωρίες, τα παιδιά μαθαίνουν πώς να επιλύουν προβλήματα, να σέβονται τους άλλους και να διαχειρίζονται τα συναισθήματά τους.
  • Θετική σύνδεση: Η ανοιχτή, υγιής επικοινωνία γύρω από τα όρια ενισχύει τη σχέση γονέα-παιδιού, ενθαρρύνοντας την ανοιχτή επικοινωνία και συνεργασία.

Σίγουρα εάν έχεις φτάσει να διαβάζεις μέχρι αυτό το σημείο θα αναρωτιέσαι με ποιους άλλους τρόπους μπορούν να εφαρμοστούν τα όρια εκτός από την τιμωρία. Σε έναν κόσμο που μας μεγάλωσε με την έννοια της τιμωρίας ως ταυτόσημο των ορίων μπορεί να σου φαίνεται προκλητικό να εφαρμόσεις διαφορετικά τα όρια αλλά είμαι στην ευχάριστη θέση να σου πω πως υπάρχουν και υγιής τρόποι όπως οι παρακάτω:

  • Σαφήνεια και συνέπεια: Κάντε τις προσδοκίες σαφείς και κατάλληλες για την ηλικία. Οι συνέπειες θα πρέπει να κοινοποιούνται εκ των προτέρων και να εφαρμόζονται με συνέπεια.
  • Ενσυναίσθηση και επικύρωση: Αναγνωρίστε τα συναισθήματα του παιδιού σας ενώ διατηρείτε τα όρια. «Καταλαβαίνω ότι είσαι απογοητευμένος που δεν μπορείς να χτυπήσεις την αδερφή σου, αλλά το να πονάς δεν είναι ποτέ εντάξει».
  • Επικεντρωθείτε στις λύσεις: Αντί να ασχολείστε με την κακή συμπεριφορά, βοηθήστε το παιδί σας να λύσει το πρόβλημα. «Πώς αλλιώς μπορείς να εκφράσεις το θυμό σου αντί να χτυπήσεις;»
  • Φυσικές συνέπειες: Αφήστε τις φυσικές συνέπειες να συμβούν όπως αρμόζει. Εάν ένα παιδί αρνείται να φορέσει ένα παλτό, το να κρυώνει φυσικά το βοηθά να δει την ανάγκη να ντυθεί την επόμενη φορά.
  • Θετική Ενίσχυση: Τονίστε όταν το παιδί σας κάνει καλές επιλογές! Ο περιγραφικός έπαινος (“Σε ευχαριστώ που χρησιμοποίησες λόγια όταν ήσουν θυμωμένος”) είναι πιο ισχυρός από γενικές δηλώσεις όπως “καλό αγόρι/κορίτσι”.

 

Μπορεί να χρειαστεί χρόνος για εσάς και το παιδί σας να σπάσετε τα παλιά πρότυπα. Για αυτό ακολουθούν μερικά βοηθητικά βήματα και τεχνικές για να εισέλθετε στα νέα πρότυπα ποιο εύκολα.

  • Αυτοστοχασμός: Εξετάστε τις ενστικτώδεις πειθαρχικές σας ενέργειες. Αναγνωρίστε και εργαστείτε για να τα ανακατευθύνετε προς μια προσέγγιση που βασίζεται στα όρια.
  • Επιδιόρθωση μετά από λάθη: Εάν αντιδράσετε σκληρά, ζητήστε συγγνώμη από το παιδί σας. “Δεν έπρεπε να φωνάξω; Ας μιλήσουμε για καλύτερους τρόπους χειρισμού των πραγμάτων την επόμενη φορά.”
  • Αναζητήστε υποστήριξη: Τα μαθήματα γονέων και τα βιβλία ανάπτυξης παιδιών μπορούν να προσφέρουν πρόσθετη καθοδήγηση. Η θεραπεία μπορεί να βοηθήσει εάν τα παλιά πρότυπα είναι ριζωμένα και παγιωμένα σε μεγάλο βαθμό.

 

 Να θυμάσαι πως τα παιδιά δεν γεννιούνται γνωρίζοντας τους «κανονισμούς». Είναι αρμοδιότητα μας  να καλλιεργούμε τον σεβασμό, τη συνεργασία και την υπευθυνότητα. Η διδασκαλία επιλογών θετικής συμπεριφοράς χρησιμοποιώντας όρια απαιτεί περισσότερη προσπάθεια αρχικά, αλλά οι ανταμοιβές είναι διαρκείς. Ας μεγαλώσουμε δυνατά, ανθεκτικά και συμπονετικά παιδιά που κάνουν λειτουργικές επιλογές επειδή έχουν εσωτερικεύσει θετικές αξίες, όχι από φόβο αλλά από αγάπη.

Μην ξεχνάς πως σε αυτό κανένας άνθρωπος δεν είναι μόνος. Μπορείς να καλέσεις στο 2314 054 306 για να κλείσεις άμεσα μια συνεδρία δίχως οικονομική επιβάρυνση ή να κλείσεις ραντεβού μέσα από το site μας ΕΔΩ.  Μπορείς να μάθεις περισσότερα  για θέματα ψυχολογίας και αυτοβελτίωσης ακολουθώντας μας στο Facebook, TikTok και Instagram.